Pages Navigation Menu
reklama

Ludzie z przeszłości

Ludzie z przeszłości

Czym jest historia? Echem przeszłości odbitym przez przyszłość. Odblaskiem przyszłości rzuconym w przeszłość”

Victor Hugo

Ludzie z przeszłości

Tekst ten ukazał się wcześniej w „Kurierze Smoleckim” oraz na, nieistniejącej już, stronie internetowej Towarzystwa Przyjaciół Smolca. Dziś dedykuję go Grzegorzowi Stasikowi i Tomaszowi Soróbce

Stenzel Wüstehube von Goldenstein

Przyszedł na świat w Krakowie około 1450 r. Niewiele (jeszcze?) wiemy o jego życiu. W 1497 r. objął zaszczytną funkcję kanclerza księstwa wrocławskiego. Rok później został właścicielem tzw. Małego Smolca (okolice ruin zamku). Stenzel był dwukrotnie żonaty. Pierwszy związek małżeński zawarł z Małgorzatą von Bank, z którą miał córkę Jadwigę. Ta ostatnia była przodkinią m.in.: Geraldiny, ostatniej królowej Albanii (żyła w latach 1915-2002) i słynnego pilota Manfreda von Richthofena (1892-1918), zwanego „Czerwonym Baronem”. Nasz bohater owdowiał około 1482 r. Po raz kolejny ożenił się z Barbarą Jentsch, z którą miał córkę Magdalenę. Kanclerz zmarł w 1500 r.

Mikołaj von Uthmann und Schmolz

Urodził się 29. grudnia 1475 r. w Lwówku Śląskim. Był jednym z synów Mikołaja Uthmanna, sukiennika i burmistrza Zgorzelca, i Barbary Grundmann. Dziadek naszego bohatera, Kaspar, w XV w. piastował funkcję rajcy miejskiego w Lwówku Śląskim. Sebastian von Uthmann, jeden z braci Mikołaja, był panem na Pilczycach (obecnie część Wrocławia). W 1527 r. został uszlachcony przez króla Węgier Ferdynanda I Habsburga. Była to więc rodzina o bardzo dużym znaczeniu.

Mikołaj ożenił się po 1500 r. z znaną nam już Barbarą Jentsch, wdową po Stenzelu Wüstehube. Jego młodszy brat Kaspar (1477-1524) poślubił jej córkę Magdalenę. Tym samym obaj bracia stali się dla siebie teściem i zięciem. Nawet przybliżona data śmierci Magdaleny nie jest nam znana. Mikołaj i Barbara zostali rodzicami: Joachima, Krystyny, Mikołaja i Anny. Ich matka być może odegrała jakąś rolę w tym, że w 1514 r. Smolec Duży i Smolec Mały znalazły się w posiadaniu jej męża. Od tego czasu podpisywał się on „von Uthmann und Schmolz”. Po tej dacie Barbara Jentsch znika z kart historii.

8. lipca 1516 r. nasz wdowiec poślubił we Wrocławiu Barbarę von Sauermann, która została matką czterech synów: Grzegorza, Kiliana, Łukasza i Konrada. Zmarła w 1529 r. Trzecią żoną Mikołaja została Małgorzata von Hertwig, która z kolei powiła cztery córki: Martę, Elżbietę, Lukrecję i Magdalenę.

Bohater naszej opowieści doszedł do wielkiego majątku i zaszczytów. O jego bogactwie świadczy to, że był właścicielem m.in. Kamienicy pod Siedmioma Elektorami na wrocławskim Rynku. Sprawował funkcję burmistrza. Wchodził w koligacje z najważniejszymi rodami Wrocławia.

Jego syn Mikołaj poślubił Annę Rybisch, córkę wpływowego rajcy Henryka Rybischa. To on w 1518 r. był przedstawicielem wrocławskiego patrycjatu na ślubie króla Polski Zygmunta I Starego i Bony Sforzy d’Aragony. 6. kwietnia 1525 r. zasiadł do gry w kości z Erhardem Scultetusem, mistrzem Zakonu Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą. Stawką była … dzisiejsza Bazylika pw. św. Elżbiety Węgierskiej. Szczęście dopisało Rybischowi i tym samym kościół ten stał się pierwszą ewangelicką świątynią na Śląsku.

Mikołaj von Uthmann und Schmolz umarł 7. kwietnia 1550 r. we Wrocławiu. Niewielu mieszkańców Smolca wie o tym, że we wnętrzu wspomnianej wcześniej bazyliki możemy oglądać przepiękne epitafium przedstawiające jego samego wraz z trzema żonami i dziećmi. 26 lat po jego śmierci oba Smolce znalazły się w rękach jego wnuka Gotfryda von Uthmann und Schmolz, najmłodszego syna Łukasza von Uthmann und Schmolz i Urszuli Willer.

Źródło: „Kurier Smolecki”.

Epitafium Mikołaja: Fot: Robert Niedźwiedzki, źródło: wikimedia commons

One Comment

  1. Gratuluję za wnikliwą i interesującą historię.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *